चितवनमा मापदण्ड विपरीत खोला उत्खनन्,जनप्रतिनिधि मौन

चितवनमा मापदण्ड विपरीत खोला उत्खनन् भइरहेको छ । खोलाजन्य सामाग्री मनोमानी रुपमा ठेकदारले उत्खनन गर्दा पनि स्थानीय जनप्रतिनिधि मौन रहेकाछन् ।

चितवन जिल्लाको नदी तथा खानी क्षेत्रबाट नदी तथा खानीजन्य पदार्थ उत्खनन, संकलन तथा विक्री वितरण प्रकृयाको अनुगमन नियमन सम्वन्धी कार्यविधि बनेको भए पनि कार्यविधी अनुसार काम हुन सकेको छैन ।

जिल्लाका सवै स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरुको सहभागितामा बनाइएको कार्यविधीमा उद्देश्य, क्षेत्रहरु, नदीजन्य पदार्थ उत्खनन तथा संकलन हुने प्रक्रिया, खानीजन्य साधारण निर्माणमुखी खनिज पदार्थ उत्खनन कार्यको प्रक्रिया, अनुगमन सम्वन्धी व्यवस्था, कसुरको किसिम र कार्वाहीको प्रकृयाका बारेमा उल्लेख गरिएको छ ।

स्थानीय तहले ठेक्का दिएका खोलानालबाट धमाधम अवैध रूपमा ढुंगा, बालुवा उत्खनन भइरहेको हो । वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन प्रतिवेदनअनुसार राजमार्ग, सहायक राजमार्ग, पुलपुलेसा, कलभर्ट, नहर, वन, चुरे र तटबन्धको ५ सय मिटरभित्रबाट ढुंगा, बालुवा, ग्राभेल र माटो झिक्न नपाइने मापदण्ड निर्धारण गरिए पनि यहाँका नदी तथा खोलानालामा विधी अनुसार उत्खनन हुन सकेको छैन ।

स्थानीय सरकारले आफ्नो क्षेत्रका खोलानाला उत्खननबाट हुने आम्दानीबाट ६० प्रतिशत पाउने कानुनी व्यवस्था रहेको छ । आम्दानीको ४० प्रतिशत प्रदेश सरकारको हुने व्यवस्था छ । प्रदेश सरकारमार्फत चितवनका स्थानीय सरकारले नदी र खोलाजन्य सामाग्रीको उत्खननका लागि ठेक्का लगाएका हुन् ।

ठेकदारको मानोमानी

स्थानीय सरकारमार्फत ठेक्का प्रणालीमा सहभागी भएर नदीजन्य र खोलाजन्य सामाग्रीको उत्खनन गरिरहेका ठेकदारहरुले मनोमानी तरिकाले काम गरिरहेकाछन् । उत्खनन स्थलमा उत्खनन गर्ने नदीजन्य पदार्थको परिणामसमेत खुल्ने गरी होर्डिङवोर्ड राख्नु पर्नेमा अधिकांसले राखेका छैनन् ।

नदीको पानीभित्र मेशिनरी सामान प्रयोग गर्न नपाइने व्यवस्था भएपनि अटेर गरिरहेकाछन् । नदी वहाव क्षेत्रमा समाग्री संकलन गरिरहेकाछन् । स्थानीय अनुगमन समिति र जिल्ला अनुमगन तथा समन्वय समितिमा अभिलेखिकरण नगराई मेशिनरी साधान प्रयोग गर्ने क्रम बढेको छ ।

ढुवानी साधनहरुले ढाला भन्दा माथी र नछोपी नदी जन्य सामाग्री ओसार पसार गरिरहेको भेटिन्छन् । रातको समयमासमेत उत्खनन गर्ने र तोकिएको भन्दाबढी गहिराइबाट उत्खनन भइरहेको अनुमगनका क्रममा भेटिएको छ ।

सिंचाइ, कुलो, सडक तथा अन्य भौतीक संरचनालाई असर पर्ने गरी सामाग्री संकलन तथा उत्खनन गर्न पूर्ण निषेध गरिएको भए पनि ठेकदारहरुले टेरेका छैनन् ।ढुवानी गरी लैजाने मार्गमा धुलो उड्न नदिन पानी छर्कने तथा सवारी साधानहरु सीमित गतिमा चलाउनुपर्ने उल्लेख भएपनि यो व्यवस्था कार्यान्वयनमा आउन सकेकाे छैन ।

जनप्रतिनिधि मौन

जिल्लाका स्थानीय तहमा रहेका खोलानालाबाट बालुवा, ढुंगा, गिट्टी निकाल्ने काममा विधी अनुसार हुन नसकेको जिल्ला अनुमगन समितिले अनुगमनका क्रममा फेला पारेको थियो ।

जिल्ला समन्वय समिति चितवनका प्रमुख कृष्णकुमार डल्लाकोटीले केही स्थानमा मापदण्ड विपरीत नदीजन्य पदार्थ उत्खनन र संकलन भइरहदा स्थानीय जनप्रतिनिधि सकृय हुनुपर्नेमा त्यस्ताे सकृयता नपाएको उहाँले बताउनुभयाे ।

merokhabarsathi

Read Previous

यू-१९ विश्वकप:- मलेसिया माथि नेपालको सहज जित

Read Next

लाइसेन्स फेल चिकित्सकलाई राष्ट्रपतिद्वारा बिभूषित

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *